Charakterystyka stanu aktualnego kościoła pw. Św. Wawrzyńca w Mącznikach

Parafia św. Wawrzyńca w Mącznikach erygowana była już w XIII w., a wzmiankowana w 1404 roku i później w księgach biskupich w 1444 roku. Pierwotny kościół drewniany, spłonął na początku XVII w. Obecny kościół został wzniesiony w 1700 roku z fundacji sufragana poznańskiego Hieronima Wierzbowskiego i konsekrowany w 1701 roku. W 1903 r. od zachodu do kościoła dobudowano murowaną kruchtę. Po wojnie kościół został podmurowany, zelektryfikowany oraz odremontowany.

Jest to obiekt orientowany drewniany, zbudowany z dwóch warstw: wewnętrznej konstrukcji zrębowej i zewnętrznej szkieletowej, oszalowany, [podmurowany. Jednonawowy, z prezbiterium węższym, zamkniętym trójbocznie i zakrystią od północnej strony. Od zachodniej strony znajduje się wejście główne w formie murowanej kruchty. Dach kościoła dwukalenicowy kryty dachówką karpiówką układaną podwójnie w koronkę. Nad nawą niewielka wieżyczka na sygnaturkę. Drewniane ściany nawy i prezbiterium zostały oszalowane deskowaniem: od wewnątrz poziomym, od zewnątrz zaś pionowym. Nawę i prezbiterium przykrywają koszowe sklepienia kolebkowe, w kruchcie i aneksach drewniane stropy pokryte są poziomym deskowaniem.

Wnętrze kryje cenne zabytkowe wyposażenie. Na belce tęczowej znajduje się krucyfiks z XVIII wieku oraz rzeźby Matki Boskiej i św. Jana z XVII wieku. W ołtarzu głównym umieszczono tryptyk drewniany z I połowy XVII wieku, polichromowany, trzyosiowy, trzykondygnacyjny z obrazami z II połowy XVI wieku. Jeden ołtarz boczny jest rokokowy z rzeźbą św. Wawrzyńca, drugi „Serca Jezusowego” późnobarokowy, którego retabulum datuje się na XVII w. Ambona do czasu przeprowadzenia bieżących prac konserwatorskich uważana była za barokową (datowana na z około 1700 r.) pochodzi z wcześniejszego okresu. W trakcie prowadzenia prac odkryto pierwotnie istniejące malowidła tablicowe z przedstawieniami czterech postaci świętych występujące w płycinach kosza ambony oraz dwa malowidła figuralne z XVII w. (opóźniony renesans). Cenny zabytek stanowi też szesnastowieczna późnogotycka chrzcielnica wykonana z piaskowca.

W latach 2017-2019 przy wsparciu Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020 były prowadzone prace konserwatorskie wnętrza i  zabytkowego wyposażenia kościoła oraz remont konstrukcji kościoła. Prace objęły :

  • ołtarz główny,
  • ołtarz boczny św. Wawrzyńca,
  • ołtarz boczny Serca Jezusowego,
  • ambonę z malowidłami tablicowymi odkrytymi podczas prac konserwatorskich,
  • grupę pasyjną (rzeźby Matki Boskiej i św. Jana Ewangelisty) z belki tęczowej,
  • polichromie w ścian  nawach i emporze muzycznej,
  • rewersy malowideł tablicowych w ołtarzu głównym,
  • malowidło ścienne na ścianie wschodniej,
  • stropy drewniane.

Dane kontaktowe:
Parafia pw. św. Wawrzyńca w Mącznikach
Mączniki 19
63-000 Środa Wlkp.
tel. 502 560 956,  61 285-25-47
www.maczniki.archpoznan.pl